Ký ức Mùa Rằm

Đăng lúc: Thứ năm - 16/04/2015 10:06 - Người đăng bài viết: Đinh Thị Thanh Hương
Ký ức Mùa Rằm

Ký ức Mùa Rằm

"Nghe tình quê hương gọi mãi trong đời ...."
Ký ức Mùa Rằm
                                                                                                            Thanh Hương
                                                                                       Phòng Giáo dục và Đào tạo Minh Hoá


                                    ”Ai lên Minh Hoá quê mình. Chè xanh mật ngọt thắm tình nước non”
 
                                    “Minh Hoá ơi! Minh Hoá,
                                  Ổi chín rơi vàng đất, mít thơm treo đầu hè
                                  Bốn mùa ong làm mật
                                  Chỉ quẩn quanh vườn chè.”….
Những câu ca, lời thơ thấm đẫm hồn quê ấy gọi mãi miền sâu thẳm trong lòng ai  mỗi khi nói đến về quê mình - Minh Hoá.
Quê mình,  một vùng núi cao rừng thẳm, suối sâu!
Quê mình - với những con người mộc mạc, chân chất lam lũ một thời ngô sắn thay cơm mà trong khói lửa chiến tranh vẫn kiêu hùng đứng vững:  xe chưa qua nhà không tiếc - Quê mình - còn đó những Cha Lo, Cổng trời, ngầm Rinh, đồi Cha Quang, hang Cây Quýt, đình Kim Bảng, đường 12 A quyết thắng! góp vào lịch sử dân tộc những trang oanh liệt của một thời “Hạ sơn” kháng Pháp, “Xẻ dọc Trường sơn” chống Mỹ.

Quê mình! còn đặc biệt thân thương và rất đỗi tự hào với Lễ hội Rằm tháng Ba - mùa lễ hội đặc trưng riêng có từ xa xưa và ngày càng đi sâu, in đậm vào đời sống văn hoá, tinh thần của cộng đồng làng xã và mỗi một người dân Minh Hoá.

Cửa ngõ của Mùa Rằm quê hương được mở ra với đầu tiên là màu xanh non mượt mà của rừng xuân thay áo mới, của mùi hương bưởi, hương chanh, hương cau quyện với phấn ngô thoang thoảng lan trong gió, của hoa cải nở vàng bên những triền khe…  Mùa Rằm được khắc sâu bằng dấu ấn của cái nắng tháng Ba chói chang trộn hơi gió Lào hâm hấp và tiếng ve đầu hè xốn xang tuổi học trò.

Vũ trụ như cái bánh xe quay tới, Xuân - Hạ - Thu - Đông , năm này qua năm khác. Nhưng với tình quê, thì thật là kỳ lạ - ký ức cứ mãi in sâu, kéo ta ngược thời gian về lại tuổi thơ, có lẽ là tuổi thơ của không ít thế hệ từ  "Sáu  X", "Năm X",  "Bốn X"' và trước đó nữa. Ký ức của cái tuổi trăng tròn, thời “hoa đỏ” bồi hồi xao xuyến câu ca:   
                                "Chợ Sạt một tháng Ba phiên,
                             Không đi thì nhớ cái duyên o mình".
 
 Cảm giác thời đó thật ngọt ngào ý vị làm sao! Các "o mình" thời đó tuy đa số nhà rất nghèo nhưng cứ đến tuổi “cập kê” thế nào cũng được mẹ cưng, sắm cho bộ cánh đi chợ Rằm với áo hoa, quần lụa, dép lê, nón lá.
O nào o nấy đi chợ Rằm ngoài việc giúp mẹ mua bán, thì ai ai như cũng muốn đến góp vào cho phiên chợ một nét “duyên quê” đằm thắm với vẻ thuỳ mỵ, hồn nhiên e ấp, con gái nhà lành.
Ngày chợ Rằm chính phiên mới thật thú vị, từ khắp các ngả đường, dòng người đông đúc đổ về chợ Sạt, những đôi quang thúng đậy kín đung đưa theo nhịp bước, bên trong thôi thì đủ thứ ngon, nào là bánh ít nhân mè, ram nhân mộc nhĩ, bánh tráng, ốc luộc, đu đủ chín, chuối chín, măng luộc, măng chua, rau bún, trứng kiến, mít non luộc đi kèm tia tô, rau húng .... Thích nhất là trong thúng còn nóng hổi những chiếc bánh rán mì ê (bột sắn lọc) thơm ngọt lót trong lá chuối hun mềm, những chiếc bánh đa nướng giòn tan đượm mùi than củi được kẹp với món nộm đu đủ, rau mùi thơm phức, những chùm vải chín đỏ tươi như điểm nhấn Mùa Rằm... Thời đó, không kể đến thịt cá bởi ở những thập kỷ 50, 60, 70, thậm chí sang cả 80 và nửa đầu 90 thế kỷ trước thịt cá là món coi như chưa "đủ điều kiện có mặt” thông dụng trong bữa ăn hàng ngày, thậm chí hàng tuần của mỗi nhà, nên đến Rằm chỉ một số nhà gọi là khá giả mới mua được cân thịt lợn làm cơm cúng ông bà, số đông còn lại là vui mùa Rằm, chợ Rằm với niềm vui bình dị từ thời ông bà để lại đó là: Chợ Rằm tháng Ba là chợ để dắt trẻ con đi “ăn quà Rằm”, đi chơi khoe áo, chợ để trai gái ngắm nhau và trò chuyện tự tình, chợ để các cụ ông thi thố những nước Cờ Thẻ, Cờ Người gay cấn và trí tuệ, các bà các mẹ làm những món ăn chân quê phục vụ thực khách, các chú các bác thợ cày, thợ gỗ­­ thưởng thức “ÔỐc1 đực lòng xanh chấm muối trắng” rồi túc tắc dăm ba quai rượu gạo ...
Lứa chúng tôi thời đó thật sự chưa hiểu phong tục, nét đẹp văn hoá chợ Rằm Quy Đạt, nhưng đứa nào đứa nấy cứ náo nức, xốn xang chờ Rằm,... Nhà chúng tôi, sang tháng 2 Âm là các anh trai đã thắt những đôi gióng dài bằng mây Song, những chiếc gióng quàng xinh xinh bằng mây Tắt; ông Nội, ông Ngoại đã đan oi, đan sàng, thúng cúm2, trooi3, pài4 ... chuẩn bị bán chợ Rằm để trang bị cho các bà mùa đi xôốc5, đi đổi sạu6, đi đánh trứng kiến;  các chú, các bác đi lấy mật ong rừng … Các dì, các cô trong xóm thì đã rủ nhau "mẹc" (kiếm) hàng, chuẩn bị dựng lều tạm bên đường cái quan để phục vụ đoàn người trẩy hội chợ rằm trưa về dừng nghỉ giải khát, tránh nắng. Đoàn Thanh niên các anh chị đêm đêm đốt đuốc tập văn nghệ Rằm; tiếng trống “bum bum”, thanh la “xập xoảng” của các cụ phụ lão dập dình vang vọng như nhịp đập náo nức của “trái tim Quê” …
Mùa Rằm quê hương! Dẫu đến tận bây giờ, ký ức thuở nào vẫn còn nguyên vẹn,  ấy là cái không khí rất chân quê mà náo nức lạ thường: nhà nhà, người người hướng về Rằm như một điểm đến tinh thần, một trách nhiệm đóng góp, một thứ đam mê đầy tự hào hãnh diện, làm nên bản sắc của mùa Lễ Hội cho đến tận bây giờ.
Mùa Rằm quê hương! Được sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyên từ huyện đến tỉnh ngày càng được chú trọng giữ gìn bản sắc, phục hồi giá trị một cách trang trọng, phong phú, đa dạng.

Thác Bụt, Giếng Tiên, Lèn Ông Ngoi với những huyền thoại kỳ bí đó giờ đã đi vào tiềm thức nhiều thế hệ người dân Minh Hoá yêu quê.
Thác Bụt nay đã được tôn tạo để có nhà vọng cảnh, bàn đặt lễ dâng hương; con đường, linh thiêng bí hiểm xuống Thác không còn là con đường thâm u phủ lá khô vàng như xưa nữa ... đến với chợ Rằm trai gái vẫn hẹn hò, tình tự; nhưng lại không phải vất vả dắt tay nhau đi bộ, thồ nhau xe đạp cọc cạch nữa mà chở nhau đi xem khai Hội, ca nhạc, Hội chợ thương mại … bằng xe máy hay một số người đã có cả xe hơi ....
Phần lễ được phục hồi, phần Hội được tổ chức, dàn dựng ngày càng phong phú. “Hội Văn hoá truyền thống Rằm tháng Ba huyện Minh Hoá” đã được UBND tỉnh Quyết định công nhận là Lễ Hội cấp tỉnh, tổ chức suốt một tuần lễ với nhiều hoạt động thiết thực đậm đà bản sắc văn hoá quê hương. Cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến huyện đã ngày càng chú trọng việc khai thác giá trị tâm linh, văn hoá, du lịch của lễ hội rằm tháng Ba Minh Hoá theo mục tiêu phát triển kinh tế du lịch của địa phương ...
 
Hoà vào dòng người trẩy Hội Rằm đêm nay trong lung linh ánh điện rộn rã tiếng cười và du dương tiếng nhạc, chúng ta thật vui mừng, phấn khởi hân hoan. Nhưng có lẽ có một điều không bao giờ cũ đối với những ai đã đi qua chiều dài thế kỷ XX, thế kỷ của chiến tranh, thiếu thốn, gian khổ, hy sinh, để giành, giữ và dựng xây quê hương đất nước thì: Mùa Rằm xưa - ký ức một thời để nhớ - là vẫn vẹn nguyên, sâu lắng mãi trong lòng./.
 
                                                                                                 Quy Đạt, tháng Giêng 2015
 
Chú giải:
1: Ốc. 2: Dụng cụ bằng tre đan dùng để sảy gạo hoặc đựng, phơi đồ…. 3: Sọt. 4: Gùi. 5: Xúc (cá, tôm …). 6: Ngô (bắp).
                   
                                                





 
 

Từ khóa:

quê hương

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 7 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn